İHAM'ın Sezer - Türkiye kararında, bir siyasi partinin paneline katılan sendika üyesi öğretmene verilen 'kınama' cezasının İHAS m.11 (toplantı özgürlüğü) kapsamında bir ihlal olarak değerlendirilmesinin temel gerekçeleri nelerdir? Mahkeme, kamu görevlilerinin siyasi tarafsızlık yükümlülüğünü bu kararda nasıl dengelemiştir?

İHAM'ın Sezer - Türkiye kararında, öğretmene verilen kınama cezasını İHAS m. 11 (toplantı ve dernek kurma özgürlüğü) ihlali olarak görmesinin temel gerekçeleri şunlardır: 1) Müdahalenin Orantısızlığı: İHAM, başvurucunun panele 'katılımcı' olarak katıldığını, sadece konuşmaları dinlediğini ve herhangi bir siyasi beyanda bulunmadığını tespit etmiştir. Ayrıca, panele 'kamu görevlisi' sıfatıyla değil, üyesi olduğu 'sendikanın yöneticisi' sıfatıyla katıldığını vurgulamıştır. Bu pasif katılım karşılığında verilen disiplin cezasının, izlenen meşru amaçla (kamu hizmetinin tarafsızlığını koruma) orantılı olmadığına karar vermiştir. 2) Caydırıcı Etki (Chilling Effect): Mahkeme, bu tür idari yaptırımların, sadece başvurucu üzerinde değil, diğer sendika üyeleri ve kamu görevlileri üzerinde de bir 'caydırıcı etki' yaratacağını belirtmiştir. Kamu görevlilerinin, sendikal faaliyetler kapsamında veya bir vatandaş olarak meşru ve barışçıl toplantılara katılmaktan, disiplin cezası alma korkusuyla çekinebileceğini, bunun da toplantı özgürlüğünün ve sendikal hakların etkin bir şekilde kullanılmasını engelleyeceğini kabul etmiştir. Mahkeme, kamu görevlilerinin siyasi tarafsızlık yükümlülüğünü (657 sayılı DMK m.7) reddetmemiştir. Ancak bu yükümlülüğün, kişilerin toplantı ve ifade özgürlüklerini tamamen ortadan kaldıracak şekilde geniş yorumlanamayacağını belirtmiştir. Dengelemeyi yaparken, başvurucunun eyleminin niteliğine (pasif katılım), katılım sıfatına (sendika yöneticisi) ve eylemin görevine olan etkisine bakmıştır. Başvurucunun eyleminin tarafsızlığını zedeleyen bir nitelik taşımadığı sonucuna vararak, yapılan müdahalenin demokratik bir toplumda gerekli ve ölçülü olmadığına hükmetmiştir.