Bir davada sunulan iki farklı bilirkişi raporu arasında, davanın sonucunu etkileyecek nitelikte bariz bir çelişki bulunması halinde hakimin izlemesi gereken yol nedir? Hakimin, çelişkili raporlardan birini diğerine üstün tutarak karar vermesi mümkün müdür? (Yargıtay 3. HD, 2013/17848 E.)

Bir davada sunulan bilirkişi raporları arasında çelişki varsa, hakim bu çelişkiyi gidermeden karar veremez. HMK m. 286'ya göre bilirkişi raporu hakimi bağlamasa da, hakim raporu serbestçe takdir ederken mantıksal ve hukuki tutarlılık içinde hareket etmelidir. Çelişkili raporlar, gerçeğin tam olarak aydınlatılamadığını gösterir ve bu durumdayken raporlardan birini keyfi olarak diğerine üstün tutarak karar vermek, eksik inceleme ve yetersiz gerekçe nedeniyle bozma sebebi sayılır. Metindeki Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2013/17848 E. sayılı kararında da belirtildiği gibi, mahkemenin izlemesi gereken yol şudur: 1) Ek Rapor veya Açıklama İsteme (HMK m. 283): Mahkeme, çelişkiyi gidermeleri için mevcut bilirkişilerden ek rapor veya sözlü/yazılı açıklama talep edebilir. 2) Yeni Bilirkişi İncelemesi (HMK m. 284): Eğer mevcut bilirkişilerden alınacak ek raporla çelişkinin giderilemeyeceği kanaatine varırsa, önceki bilirkişiler dışında, konusunda uzman yeni bir bilirkişi heyeti oluşturarak yeniden inceleme yaptırmalıdır. Bu yeni raporun, önceki raporlardaki çelişkileri giderecek şekilde, gerekçeli ve denetime elverişli olması gerekir. Sonuç olarak, hakim çelişkili raporlardan birini diğerine gerekçesiz şekilde üstün tutarak karar veremez; çelişkiyi gidermekle ve ancak ondan sonra ulaştığı kanaate göre hüküm kurmakla yükümlüdür.