TCK m.125'te düzenlenen gıyapta hakaret suçunun oluşabilmesi için aranan 'ihtilat' şartı nedir ve bu şartın sosyal medya paylaşımları açısından gerçekleşip gerçekleşmediği nasıl tespit edilir? Cumhurbaşkanına hakaret suçunda bu şartın aranmamasının hukuki gerekçesi ne olabilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #187136

TCK m.125/1'in ikinci cümlesine göre, gıyapta (mağdurun yokluğunda) hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin 'en az üç kişiyle ihtilat ederek' işlenmesi gerekir. 'İhtilat', hakaret içeren söz veya davranışın, mağdur dışında en az üç kişi tarafından öğrenilebilecek veya görülebilecek şekilde gerçekleştirilmesidir. Sosyal medya paylaşımları açısından bu şart, genellikle kendiliğinden gerçekleşmiş sayılır. Zira Twitter, Facebook, Instagram gibi platformlarda yapılan bir paylaşım, 'herkese açık' ise, potansiyel olarak üçten çok daha fazla kişi tarafından görülme ve öğrenilme imkanına sahiptir. Paylaşımın 'kilitli' veya 'sadece arkadaşlar' gibi özel bir kitleye yapılması durumunda ise o kitledeki kişi sayısının üç veya daha fazla olup olmadığına bakılır. Cumhurbaşkanına hakaret suçunda (TCK m.299) ise 'ihtilat' şartı aranmaz. Bunun hukuki gerekçesi, TCK m.299'un koruduğu hukuki değerin, sadece Cumhurbaşkanının kişisel onur ve saygınlığı değil, aynı zamanda temsil ettiği 'devletin saygınlığı' ve 'kamu düzeni' olmasıdır. Kanun koyucu, bu makamın saygınlığını daha güçlü bir koruma altına almak amacıyla, suçun oluşumunu kolaylaştırmış ve aleniyet veya ihtilat gibi ek şartlar aramamıştır. Bu durum, suçun özel bir düzenleme olmasından kaynaklanmaktadır.