657 sayılı DMK m. 225/c, mecburi hizmetini tamamlamadan görevinden ayrılan memurun, hizmetin eksik kalan kısmıyla orantılı bir tutarı faiziyle ödemesini öngörmektedir. Davacının, eski kanunlara dayalı ve aldığı bursun tamamının iki katını ödemesini gerektiren bir taahhütname imzalamış olması, bu yeni ve lehe olan kanun hükmünün uygulanmasına engel teşkil eder mi? Danıştay 5. Dairesi'nin 1978/387 E. sayılı kararının bu konudaki gerekçesini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #186178

Hayır, engel teşkil etmez. Danıştay 5. Dairesi'nin 1978/387 E. sayılı kararında bu durum net bir şekilde açıklanmıştır. Kararın temel gerekçeleri şunlardır: 1) Kanunların Geriye Yürümezliği ve Lehe Kanun Prensibi: Davacı hakkındaki işlemin dayanağı olan ve borcun tamamının iki katının ödenmesini öngören eski kanunlar, 657 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmıştır. Kamu hukukunda, kural olarak yeni ve lehe olan kanun hükümleri uygulanır. 657 sayılı Kanun m. 225/c, borcun 'eksik kalan kısım ile orantılı' olarak ve '%50 fazlasıyla' hesaplanmasını öngörerek yükümlü lehine bir düzenleme getirmiştir. Artık yürürlükten kalkmış bir kanuna göre işlem yapılması hukuka aykırıdır. 2) Kamu Hukukunda İradenin Üstünlüğü: Kararda vurgulandığı üzere, 'kamu hukuku sahasında mevzuatla tayin edilen hakların ve yükümlülüklerin fertlerin serbest iradesiyle teşekkül eden taahhütname ile değiştirilmesi mümkün değildir'. Yani, bir memurun imzaladığı taahhütname, emredici nitelikteki bir kanun hükmünün üzerinde olamaz. Kanun, borcun nasıl hesaplanacağını açıkça belirlemişken, idarenin eski kanuna dayalı taahhütnameyi gerekçe göstererek daha ağır bir borç tahsil etmeye çalışması hukuka aykırı bulunmuştur. Bu nedenle, davacının borcu, güncel ve lehe olan DMK m. 225/c'ye göre yeniden hesaplanmalıdır.