CMK m. 48 uyarınca tanığın kendisi veya yakınları aleyhine tanıklıktan çekinme hakkı, sadece ceza kovuşturmasına yol açabilecek soruları mı kapsar, yoksa idari soruşturmaya yol açabilecek soruları da kapsar mı? Maddenin lafzı ve amacı bu konuda neyi işaret etmektedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #185462

CMK m. 48/1'in lafzı, 'kendisini veya 45. maddenin birinci fıkrasında gösterilen kişileri ceza kovuşturmasına uğratabilecek nitelikte olan sorulara cevap vermekten çekinebilir' şeklindedir. Madde metni açıkça 'ceza kovuşturması' ifadesini kullanmaktadır. Bu lafzi yorum, çekinme hakkının doğrudan bir disiplin veya idari soruşturmaya yol açabilecek soruları kapsamadığı sonucunu doğurur. Ancak, maddenin amacı, Anayasa m. 38/5'teki 'kimsenin kendini suçlamaya zorlanamaması' ilkesini hayata geçirmektir. Eğer tanığın vereceği cevap, bir idari soruşturmaya ve bu soruşturma sonucunda da bir ceza davasına yol açma potansiyeli taşıyorsa, hakkın amacına uygun (teleolojik) yorum yapıldığında, tanığın bu tür sorulardan da çekinebilmesi gerektiği savunulabilir. Bununla birlikte, Yargıtay uygulaması genellikle maddenin lafzına bağlı kalma eğilimindedir ve hakkın kapsamını 'ceza kovuşturması' riski ile sınırlı tutar.