İş Kanunu'na göre 'eşit davranma ilkesi' nedir? İşverenin, işçileri arasında hamilelik veya doğum gibi nedenlerle farklı muamelede bulunması bu ilkenin ihlali sayılır mı? Bu ihlalin ispat yükü kime aittir ve yaptırımı nedir?

İş Kanunu m. 5'te düzenlenen 'eşit davranma ilkesi', işverenin, iş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, din, mezhep ve benzeri sebeplere dayalı olarak ayrım yapmasını yasaklar. Evet, işverenin özellikle 'cinsiyet veya gebelik nedeniyle' doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapması, bu ilkenin açık bir ihlalidir (İş K. m. 5/3). Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin E:2024/3413, K:2024/7893 sayılı kararında olduğu gibi, doğum izninden dönen kadın işçiyi eski pozisyonu yerine daha düşük bir pozisyonda görevlendirmek ayrımcılık olarak kabul edilmiştir. Kural olarak ispat yükü işçidedir. Ancak, işçi ayrımcılık ihlalinin varlığını 'güçlü bir şekilde gösteren bir durumu' ortaya koyduğunda, işveren ayrımcılık yapmadığını ispatlamakla yükümlü olur (İş K. m. 5/7). Bu ilkenin ihlali halinde işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki 'ayrımcılık tazminatı' ile yoksun bırakıldığı diğer haklarını talep edebilir (İş K. m. 5/6).