HMK Madde 11'e göre mirastan doğan davalarda 'kesin yetki' kuralı hangi davaları kapsar? Muris muvazaasına dayalı bir tapu iptal ve tescil davası, bu kesin yetki kuralına mı tabidir, yoksa taşınmazın aynına ilişkin davalardaki kesin yetki kuralına (HMK m. 12) mı?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #185413

HMK Madde 11, ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesinin 'kesin yetkili' olduğu davaları saymıştır. Bunlar; terekenin paylaşılması, ölüme bağlı tasarrufların (vasiyetname vb.) iptali ve tenkisi, miras sebebiyle istihkak davaları ve terekenin yönetimine ilişkin davalardır. Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davası, kaynağını 1.4.1974 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararından alan ve miras bırakanın sağlığında yaptığı 'sağlar arası' bir işlemin (genellikle satış) muvazaalı (hileli) olduğu iddiasına dayanan bir davadır. Bu dava, doğrudan terekenin paylaşımı veya ölüme bağlı bir tasarrufla ilgili değildir. Davanın konusu, taşınmazın mülkiyetinin (aynının) haksız olarak devredildiği iddiasıdır. Bu nedenle, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin E: 2016/14661, K: 2018/12215 sayılı kararında da açıkça belirtildiği üzere, muris muvazaası davası HMK m. 11 kapsamına girmez. Bu dava, HMK m. 12'de düzenlenen 'taşınmazın aynına ilişkin' bir dava olup, bu madde uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.