CMK m. 48, tanığa 'kendisini veya yakınlarını ceza kovuşturmasına uğratabilecek nitelikte olan sorulara' cevap vermekten çekinme hakkı tanır. Bu hak, sadece tanığın doğrudan bir suçun faili olduğunu ikrar etmesini gerektiren soruları mı kapsar, yoksa bir suçun işlenmesine iştirak ettiğini veya suça ilişkin bir delili gizlediğini ortaya çıkarabilecek soruları da içerir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #185353

Bu hak, sadece tanığın doğrudan bir suçun faili olduğunu ikrar etmesini gerektiren soruları değil, daha geniş bir alanı kapsar. Çekinme hakkı, tanığın cevabının, kendisi veya kanunda sayılan yakını hakkında bir 'ceza soruşturması veya kovuşturması' başlatılmasına makul bir olasılıkla yol açabileceği her türlü soruyu içerir. Buna göre, bu hak şunları kapsar: 1) Doğrudan Suç İkrarı: 'Suçu siz mi işlediniz?' gibi bir soru. 2) İştirak Beyanı: 'Suç işlenirken gözcülük yaptınız mı?' veya 'Failin kaçmasına yardım ettiniz mi?' gibi, suça iştiraki (yardım etme, azmettirme) ortaya çıkaracak sorular. 3) Suçla Bağlantılı Diğer Suçların İkrarı: 'Suç aleti olan bıçağı siz mi sakladınız?' gibi bir soru, 'suç delillerini gizleme' (TCK m. 281) suçundan soruşturma açılmasına neden olabileceği için bu kapsamdadır. 4) Dolaylı Olarak Suçla İlişkilendirme: Cevabın, tanığı bir suçla ilgili şüpheli konumuna sokabilecek, olay yerinde bulunduğunu veya faille ilişkisini ortaya çıkaracak her türlü soruyu da kapsar. Kısacası, cevabın, bir savcının 'bu kişi hakkında bir soruşturma başlatmalıyım' demesine neden olabilecek her türlü potansiyeli taşıması, çekinme hakkının doğması için yeterlidir.