Bir taşınmaz üzerinde kat irtifakı kurulmuş, ancak müteahhit firma inşaatı sözleşmede belirtilen sürede tamamlamamış ve terk etmiştir. Kat irtifakı sahipleri (arsa malikleri veya daire satın alanlar), bu durumda kat irtifakının sona erdirilmesini ve paylı mülkiyete geri dönülmesini talep edebilirler mi? Bu sürecin hukuki dayanağı nedir?

Evet, talep edebilirler. Bu sürecin hukuki dayanağı, Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 49. maddesidir. Bu maddeye göre, kat irtifakı kurulmuş bir arsada, yapının, kat irtifakının kurulması sırasında verilen plana göre 'beş yıl içinde' yapılmaması halinde, maliklerden birinin istemi üzerine sulh hakimi, 'gereken süreye de karar vererek' kat irtifakının sona ermesine karar verebilir. Eğer yapı, sözleşmede belirtilen daha kısa bir sürede bitirileceği taahhüt edilmişse, bu süre esas alınır. Süreç şu şekilde işler: 1) Kat irtifakı sahiplerinden herhangi biri, sulh hukuk mahkemesine başvurarak, yapının süresinde tamamlanmadığı gerekçesiyle kat irtifakının sona erdirilmesi davası açar. 2) Mahkeme, müteahhidin temerrüde düşüp düşmediğini, inşaatın tamamlanma oranını ve tamamlanmama nedenlerini araştırır. 3) Hakim, durumu değerlendirerek ya inşaatın tamamlanması için ek bir süre verebilir ya da doğrudan kat irtifakının sona ermesine karar verebilir. 4) Kat irtifakının sona ermesine karar verilirse, tapudaki kat irtifakı kayıtları terkin edilir ve taşınmaz, kat irtifakı sahiplerinin arsa payları oranında 'paylı mülkiyet' rejimine geri döner.