Anayasa m. 77/1, 'Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri beş yılda bir aynı günde yapılır' demektedir. 'Savaş sebebiyle' seçimlerin bir yıl geri bırakılması (m. 78) dışında, seçimlerin ertelenmesini öngören başka bir anayasal veya yasal bir mekanizma var mıdır? Örneğin, büyük bir doğal afet veya salgın hastalık durumunda seçimler ertelenebilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #185343

Hayır, Anayasa'da 'savaş hali' dışında seçimlerin ertelenmesini öngören başka hiçbir mekanizma yoktur. Anayasa'nın 78. maddesi bu konuda çok açıktır: 'Savaş sebebiyle yeni seçimlerin yapılmasına imkân görülmezse, Türkiye Büyük Millet Meclisi, seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir.' Bu hüküm, lafzı ve ruhu itibarıyla sınırlayıcıdır ve yorum yoluyla genişletilemez. Dolayısıyla, büyük bir doğal afet (deprem, sel vb.) veya salgın hastalık gibi, savaş hali dışındaki hiçbir 'olağanüstü hal', seçimlerin ertelenmesi için anayasal bir gerekçe oluşturmaz. Demokratik hukuk devletlerinde, seçimlerin zamanında yapılması en temel ilkelerden biridir ve bu ilkeye getirilecek istisnaların çok dar ve anayasada açıkça belirtilmiş olması gerekir. Türkiye Anayasası bu istisnayı sadece 'savaş' ile sınırlandırmıştır. Bu nedenle, bu tür durumların varlığı halinde dahi seçimlerin zamanında yapılması anayasal bir zorunluluktur. Ancak Yüksek Seçim Kurulu, bu olağanüstü koşulları dikkate alarak, oy verme işlemlerinin güvenli bir şekilde yürütülmesi için özel tedbirler alabilir.