HMK Madde 242(3) uyarınca, kamu görevlisinin tanıklığı için izin, 'mahkeme kararı üzerine yazı ile' istenir. Bu ifadeden anlaşılması gereken nedir? Mahkeme, duruşma sırasında sözlü olarak veya bir zabıtla doğrudan ilgili kuruma başvurabilir mi?
Hayır, başvuramaz. HMK m. 242(3)'teki 'mahkeme kararı üzerine yazı ile istenir' ifadesi, bu sürecin belirli bir resmiyet ve usul çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini belirtir. Anlaşılması gereken şudur: 1) Mahkeme Kararı: Öncelikle hakimin, tanığın dinlenmesinin gerekli olduğuna ve izin prosedürünün işletilmesi gerektiğine dair bir 'ara karar' vermesi gerekir. Bu karar, duruşma zaptına geçirilir. 2) Yazı ile İstek: Bu ara kararına dayanılarak, mahkeme kalemince resmi bir müzekkere (yazı) hazırlanır. Bu müzekkerede, davanın tarafları, konusu, dinlenmesi istenen tanığın kim olduğu ve hangi konuda tanıklık yapacağı belirtilerek, ilgili makamdan (TBMM, Cumhurbaşkanlığı, Bakanlık vb.) tanıklık için izin verilmesi talep edilir. Duruşma sırasında sözlü olarak veya resmi bir müzekkere olmaksızın sadece bir zabıt sureti gönderilerek izin istenmesi, usule aykırıdır. Süreç, mahkemenin resmi yazışma kurallarına uygun olarak yürütülmelidir.