Bir sanık hakkında, 'kumar oynanması için yer ve imkan sağlama' suçundan bir ay hapis cezasına hükmolunmuş, ancak bu ceza TCK m. 50 uyarınca seçenek yaptırımlara (örneğin adli para cezasına) çevrilmemiştir. Sanığın daha önce hapis cezasına mahkum edilmediği de sabittir. Bu durumda, mahkemenin TCK m. 50'yi uygulamaması hukuka uygun mudur? Yargıtay 19. CD, E:2017/3655, K:2017/7810 sayılı kararında bu konuda nasıl bir değerlendirme yapılmıştır?

Hayır, hukuka uygun değildir. TCK m. 50/3, 'Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir.' hükmünü amirdir. Bu hüküm, mahkemeye takdir hakkı tanımayan, 'zorunlu' bir uygulamayı öngörmektedir. Örnekteki durumda, sanık daha önce hapis cezasına mahkum edilmemiş ve hükmolunan ceza 1 ay (30 gün) olduğundan, mahkemenin bu hapis cezasını TCK m. 50/1'deki seçenek yaptırımlardan birine (genellikle adli para cezasına) çevirmesi yasal bir zorunluluktur. Yargıtay 19. CD'nin ilgili kararında da bu zorunluluğa uyulmaması bir bozma nedeni olarak kabul edilmiştir. Mahkemenin bu konuda takdir hakkı yoktur; şartlar oluştuğunda çevirme işlemini yapmakla yükümlüdür.