Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 25. maddesinin 1. fıkrası, hakimin reddi isteminin ilk derece mahkemelerinde 'sanığın sorgusu başlayıncaya kadar' istenebileceğini belirtir. Bu sürenin konulma amacı nedir? Sanık, sorgusu yapıldıktan sonra, hakimin daha önceki bir tarihte yaptığı ve tarafsızlığını şüpheye düşüren bir eylemini yeni öğrenirse, ret talebinde bulunabilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #185303

Bu sürenin konulma amacı, yargılamanın başında, tarafların hakimin tarafsızlığına ilişkin tüm itirazlarını ileri sürerek, davanın sağlıklı bir temelde ilerlemesini sağlamak ve yargılamanın ilerleyen aşamalarında kötü niyetli ret talepleriyle sürecin sürüncemede bırakılmasını önlemektir. Kanun koyucu, tarafların, davanın esasına girilmeden önce hakimle ilgili tüm çekincelerini ortaya koymasını istemiştir. Evet, sanık ret talebinde bulunabilir. CMK m. 25/1'deki süre, ret sebebinin sorgudan önce bilindiği veya bilinebilecek durumda olduğu haller için geçerlidir. Eğer ret sebebi 'sonradan ortaya çıkmış veya öğrenilmişse', CMK m. 25/2 devreye girer. Bu hükme göre, taraflar, 'duruşma veya inceleme bitinceye kadar' hakimin reddini isteyebilirler. Ancak bu durumda, talebin, ret sebebinin 'öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde' yapılması şarttır. Dolayısıyla, sanık, sorgusu yapıldıktan sonra hakimin tarafsızlığına ilişkin eski bir olayı yeni öğrenmişse, bu öğrenme tarihinden itibaren 7 gün içinde, delilleriyle birlikte hakimin reddini talep etme hakkına sahiptir.