Uyuşturucu madde kullanma suçundan (TCK m. 191) verilen hapis cezası, adli para cezasına çevrilebilir mi? Cevabınızı, TCK'nın kısa süreli hapis cezalarının seçenek yaptırımlara çevrilmesine ilişkin genel hükmü (TCK m. 50) ve TCK m. 191'deki ceza miktarı açısından değerlendiriniz.
Hayır, kural olarak çevrilemez. TCK m. 50/1, kasten işlenen suçlarda 'bir yıl ve daha az süreli' hapis cezalarının adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebileceğini düzenler. Uyuşturucu kullanma suçunun (TCK m. 191/1) temel cezası ise 'iki yıldan beş yıla kadar hapis'tir. Mahkeme, takdiri indirim sebepleriyle (örneğin TCK m. 62) cezayı indirse bile, bu cezanın bir yılın altına düşmesi matematiksel olarak pek mümkün değildir. Cezanın alt sınırı olan 2 yıl (24 ay), takdiri indirimle en fazla 1/6 oranında indirilerek 20 aya düşürülebilir ki bu da 1 yıllık sürenin üzerindedir. Bu nedenle, uyuşturucu kullanma suçundan verilecek hapis cezasının miktarı, TCK m. 50'de aranan '1 yıl ve daha az' şartını sağlamadığı için adli para cezasına çevrilmesi mümkün değildir. Ancak çok istisnai durumlarda, birden fazla indirim nedeninin (örneğin yaş küçüklüğü ile birlikte takdiri indirim) bir araya gelmesiyle ceza 1 yılın altına düşerse, teorik olarak çevrilmesi mümkün olabilir, fakat bu pratikte çok nadir görülen bir durumdur.