İşçiye ücretinin bir kısmının bankadan, bir kısmının ise elden ödenmesi ve SGK primlerinin bankadan yatan düşük miktar üzerinden bildirilmesi durumunda, işçinin hangi hakları olumsuz etkilenir? İşçinin bu durumu 'haklı nedenle derhal fesih' sebebi olarak kullanıp kullanamayacağını İş Kanunu m. 24/II-e çerçevesinde değerlendiriniz.

Ücretin bir kısmının elden ödenmesi ve primlerin eksik bildirilmesi, işçinin birçok hakkını olumsuz etkiler. Başlıcaları şunlardır: 1) Kıdem ve İhbar Tazminatı: Bu tazminatlar giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplandığından, resmi kayıtlardaki düşük ücret baz alınırsa işçi ciddi bir hak kaybına uğrar. 2) Emekli Aylığı: SGK'ya bildirilen kazançlar emekli aylığının miktarını doğrudan etkilediğinden, eksik bildirim gelecekteki emekli maaşını düşürür. 3) İşsizlik Ödeneği ve Kısa Çalışma Ödeneği: Bu ödenekler de son dönemdeki prime esas kazançlara göre belirlendiği için daha düşük olur. 4) İş Göremezlik Gelirleri: Hastalık, analık, iş kazası gibi durumlarda SGK tarafından ödenen geçici veya sürekli iş göremezlik gelirleri/ödenekleri de eksik kazanç bildirimi nedeniyle düşük hesaplanır. Evet, işçi bu durumu haklı nedenle derhal fesih sebebi olarak kullanabilir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, sigorta primlerinin gerçek ücret üzerinden yatırılmaması, İş Kanunu m. 24/II-e'de yer alan 'İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse' hükmü kapsamında bir haklı fesih nedenidir. Sigorta priminin ödenmesi de ücretin bir parçası ve kanuni bir yükümlülüktür. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi, işçiye bildirim sürelerini beklemeden iş akdini feshetme ve koşulları varsa kıdem tazminatını talep etme hakkı verir.