Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararının alınabilmesi için Anayasa m. 116'da öngörülen iki yöntem nedir? Cumhurbaşkanının ikinci döneminde, Meclis'in seçimlerin yenilenmesine karar vermesinin, Cumhurbaşkanının tekrar adaylığı üzerindeki etkisi nedir? Bu durumun, Cumhurbaşkanının kendisinin seçimleri yenileme kararı alması durumundan farkını açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #185219

Anayasa m. 116'ya göre seçimlerin yenilenmesi kararını alabilecek iki yetkili organ vardır: 1) Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM): Üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (360 milletvekili) seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. 2) Cumhurbaşkanı: Tek başına seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Her iki durumda da TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır. Anayasa m. 116/3, bu iki yöntem arasında Cumhurbaşkanının tekrar adaylığı açısından kritik bir fark yaratmıştır. Kural olarak bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir (Anayasa m. 101). Ancak, Cumhurbaşkanının 'ikinci döneminde' iken, TBMM tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilirse, mevcut Cumhurbaşkanı 'bir defa daha' aday olabilir. Bu, Cumhurbaşkanına üçüncü kez aday olma imkanı tanıyan tek istisnadır. Eğer Cumhurbaşkanı ikinci dönemindeyken seçimleri yenileme kararını kendisi alırsa, bu istisnadan yararlanamaz ve tekrar aday olamaz. Bu düzenleme, yasama ve yürütme arasında bir denge kurmayı ve Cumhurbaşkanının kendi keyfiyle görev süresini uzatmasının önüne geçmeyi amaçlamaktadır.