Bir anayapının deprem gibi bir nedenle kısmen harap olması durumunda kat mülkiyeti sona erer mi? Harap olan bağımsız bölüm malikinin ve diğer kat maliklerinin hak ve yükümlülükleri KMK m. 47 çerçevesinde nelerdir? Malik iki yıl içinde bölümünü yeniden inşa etmezse, diğer maliklerin 'arsa payının devrini isteme' hakkının hukuki niteliği ve koşulları nelerdir?

Hayır, KMK m. 47/1 uyarınca anayapının kısmen harap olması kat mülkiyetini sona erdirmez; kat mülkiyeti ancak anayapının 'tamamen' harap olmasıyla kendiliğinden sona erer. Kısmen harap olma durumunda, harap olan bağımsız bölümün maliki, harap olma tarihinden itibaren iki yıl içinde kendi bölümünü yeniden yaptırmakla yükümlüdür. Eğer bu süre içinde yaptırmazsa, sürenin bitiminden itibaren bir yıl içinde diğer kat maliklerinden her biri, mahkemeye başvurarak, o bölüme bağlı arsa payının 'değeri karşılığında' ve 'kendi arsa payları oranında' adlarına tescilini isteyebilirler. Bu 'arsa payının devrini isteme' hakkı, kanundan doğan bir alım (iştira) hakkına benzer, yenilik doğuran bir haktır ve mahkeme kararıyla kullanılır. Koşulları şunlardır: 1) Anayapının kısmen harap olması, 2) Harap olan bölüm malikinin 2 yıllık süre içinde bölümünü yaptırmaması, 3) Diğer maliklerin, bu 2 yıllık sürenin bitiminden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde dava açması, 4) Mahkemece belirlenecek arsa payı değerinin, devri isteyen maliklerce ödenmesi. Bu devir hakkını kullanan malikler de devraldıkları arsa payına ait bağımsız bölümü iki yıl içinde yaptırmakla yükümlü olurlar.