HMK Madde 242(1)'e göre milletvekillerinin tanıklığı Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin iznine tabidir. Bu iznin verilmemesi kararı, yasama sorumsuzluğu veya dokunulmazlığı ile nasıl bir ilişki içindedir? TBMM'nin bu izni vermeme kararının gerekçeli olması gerekir mi ve bu karar herhangi bir yargısal denetime tabi midir?

Milletvekillerinin tanıklığının TBMM iznine bağlanması, yasama dokunulmazlığının (Anayasa m. 83) bir yansımasıdır. Yasama sorumsuzluğu (Anayasa m. 83/1) meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerle ilgili mutlak bir koruma sağlarken, dokunulmazlık daha çok cezai takibata karşı bir güvencedir. HMK m. 242'deki tanıklık izni ise, milletvekilinin görevi gereği öğrendiği 'sır' niteliğindeki bilgilere ilişkindir ve yasama faaliyetinin gizliliğini ve etkinliğini korumayı amaçlar. TBMM'nin izin vermeme kararı, bir parlamento kararıdır. Anayasa'nın 85. maddesinde sayılan parlamento kararları (dokunulmazlığın kaldırılması ve üyeliğin düşürülmesi) dışında kalan parlamento kararları Anayasa Mahkemesi denetimine tabi değildir. Bu nedenle, tanıklık izni verilmemesi kararı kural olarak yargısal denetim dışındadır. Ancak bu kararın keyfi olmaması, Anayasanın ruhuna ve hukukun genel ilkelerine uygun olması beklenir.