Emniyet teşkilatında, Yönetmeliğin 19. maddesine göre 'idari tahkikatlar kapsamında müfettişlerce birim değişikliği yapılmasının teklif edilmesi' hali, bir 'zamandışı atama' sebebidir. Bu tür bir atamanın hukuki niteliğini, 'tedbir' ve 'ceza' kavramları arasındaki ayrım üzerinden tartışınız. Bu atamanın bir disiplin cezası niteliği taşıyıp taşımadığını ve atamaya karşı açılacak bir iptal davasında mahkemenin neyi denetleyeceğini belirtiniz.

Müfettiş teklifiyle yapılan bu tür bir yer değişikliği, hukuki niteliği itibarıyla bir 'disiplin cezası' değil, 'idari bir tedbir'dir. İki kavram arasındaki temel fark şudur: Ceza, geçmişte işlenmiş kusurlu bir fiilin karşılığı olarak, kişiyi cezalandırmak ve ıslah etmek amacıyla uygulanan bir yaptırımdır. Tedbir ise, geleceğe yönelik olarak, bir sakıncayı önlemek, hizmetin sağlıklı yürümesini sağlamak veya soruşturmanın selametini temin etmek amacıyla alınan, cezalandırma amacı gütmeyen bir önlemdir. Müfettişin birim değişikliği teklifi, genellikle yürütülen bir soruşturma sırasında, personelin aynı birimde kalmasının soruşturmayı olumsuz etkileyeceği, delillerin karartılabileceği veya hizmetin o birimde sağlıklı yürümeyeceği kanaatine varıldığında yapılır. Amaç, personeli cezalandırmak değil, kamu yararını ve hizmetin gereklerini korumaktır. Bu nedenle bu atama, bir disiplin cezası değildir. Ancak, bu atamanın bir tedbir olması, idareye sınırsız bir yetki vermez. Bu atamaya karşı açılacak bir iptal davasında mahkeme, işlemin 'görünürdeki sebebini' değil, 'gerçek amacını' denetler. Mahkeme, atamanın gerçekten bir hizmet gerekliliğine mi dayandığını, yoksa 'tedbir' adı altında gizli bir 'cezalandırma' amacı mı taşıdığını araştırır. Eğer işlemin, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle açıklanamayan, keyfi veya personeli cezalandırma (sürgün) amacı taşıdığı kanaatine varırsa, 'amaç' unsuru yönünden hukuka aykırı bularak işlemi iptal edebilir.