Aday memurun, memuriyetten önceki borçları nedeniyle adaylık sürecinde disiplin cezası alması ve bu cezaya dayanılarak DMK m. 57 uyarınca ilişiğinin kesilmesi işleminin hukuka uygunluğunu, 'disiplin hukukunun zaman bakımından uygulanması' ve 'kanunsuz suç ve ceza olmaz' ilkeleri çerçevesinde tartışınız. Metindeki emsal mahkeme kararının, disiplin cezasına konu fiilin 'memuriyetten önceki döneme' ait olmasını iptal gerekçesi olarak kullanmasının ardındaki temel mantık nedir?
Bu işlemin hukuka uygunluğu, iki temel ilke açısından sorunludur: 1) Disiplin Hukukunun Zaman Bakımından Uygulanması: Disiplin hukuku, bir kişinin 'memur' sıfatını kazandıktan sonraki, kamu hizmetinin gerektirdiği itibar ve güveni sarsan veya hizmet düzenini bozan eylem ve davranışlarını yaptırıma bağlar. Bir fiilin disiplin suçu sayılabilmesi için, o fiilin işlendiği anda kişinin 'memur' statüsünde olması gerekir. Memuriyetten önceki fiiller, kural olarak disiplin hukukunun kapsamı dışındadır. 2) Kanunsuz Suç ve Ceza Olmaz İlkesi (Anayasa m. 38): Bu ilkenin bir uzantısı olarak, bir fiilin cezalandırılabilmesi için, işlendiği tarihte kanunda suç veya disiplin suçu olarak tanımlanmış olması gerekir. Kişi, fiili işlediği sırada (memur olmadan önce) memurlara özgü bir disiplin kuralına tabi değildir. Metindeki emsal mahkeme kararının temel mantığı da bu ilkelere dayanmaktadır. Mahkeme, davacının ilişiğinin kesilmesine dayanak olan disiplin cezasının, 'davacının kamu görevlisi olmadan önceki döneme ait borçlarından' kaynaklandığını tespit etmiştir. Davacı, bu borçları yaptığı sırada memur olmadığı için, 'borçlanıp ödememeyi alışkanlık haline getirme' fiili, onun açısından bir disiplin suçu oluşturmaz. Her ne kadar icra takipleri memuriyet döneminde başlamış olsa da, bu takiplerin kaynağı memuriyet öncesi eylemlerdir. Kamu görevine girmeye engel teşkil etmeyen (çünkü DMK m. 48'de icralık olmak bir engel olarak sayılmamıştır) bir durumun, göreve başladıktan sonra bir disiplin cezasına ve dolayısıyla memuriyetten çıkarmaya gerekçe yapılması, 'geçmişe yürümezlik' ve 'kanunilik' ilkelerine aykırıdır. Bu nedenle mahkeme, hukuki dayanaktan yoksun olan disiplin cezasına istinaden yapılan ilişik kesme işlemini de 'sebep' unsuru yönünden hukuka aykırı bularak iptal etmiştir.