Bilirkişilik görevini düzenleyen HMK m. 266 vd. ile CMK hükümleri arasında bir paralellik kurarak, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2014/2412 K. sayılı kararında, davacının bilirkişi raporuna yaptığı ayrıntılı itirazlara rağmen mahkemenin ek rapor veya yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırmadan karar vermesini neden 'eksik inceleme' olarak nitelendirdiğini ve bozduğunu açıklayınız. Bu karar, tarafların bilirkişi raporuna itiraz hakkının, 'hukuki dinlenilme hakkı' (HMK m. 27) açısından taşıdığı önemi nasıl ortaya koymaktadır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #184717

Yargıtay'ın bu kararda mahkemenin kararını 'eksik inceleme' olarak nitelendirip bozmasının temel nedeni, bilirkişi raporunun taraflar için 'bağlayıcı' olmaması ve tarafların rapora karşı sunduğu somut ve gerekçeli itirazların mahkeme tarafından dikkate alınması ve gereğinin yapılması zorunluluğudur. Bilirkişi raporu, hakimin karar verirken yararlandığı bir 'takdiri delil'dir; hakimi bağlamaz (HMK m. 282). Tarafların, kendilerine tebliğ edilen rapora karşı itiraz etme ve rapordaki çelişkilerin veya hataların giderilmesini talep etme hakkı vardır. Yargıtay kararında, davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı 'gerekçelerini de göstermek suretiyle ayrıntılı şekilde' itiraz ettiği vurgulanmıştır. Bu durumda mahkemenin yapması gereken, HMK m. 281 uyarınca, rapordaki eksiklik veya belirsizliklerin giderilmesi için bilirkişiden 'ek rapor' alması veya yeni sorular yönelterek açıklama istemesi ya da itirazları ciddi ve yerinde buluyorsa, önceki bilirkişiler dışında yeni uzmanlardan oluşan bir heyetten 'yeni bir bilirkişi raporu' almasıdır. Mahkemenin, somut ve teknik itirazları karşılamadan, bu itirazları neden dikkate almadığını da gerekçelendirmeden, itiraz edilen raporu esas alarak hüküm kurması, 'eksik inceleme' ve 'yetersiz gerekçe' nedeniyle bozma sebebidir. Bu durum, aynı zamanda tarafların, davayla ilgili sunulan delillere karşı beyanda bulunma ve iddialarını ispatlama imkanı sunan 'hukuki dinlenilme hakkı'nın (HMK m. 27) da ihlali anlamına gelir. Tarafların bilirkişi raporuna itiraz hakkı, bu temel usul hakkının somut bir yansımasıdır.