Metindeki Örnek 6'da, ticari işletmesine kayıtlı gayrimenkulünü kiralayan bilanço esasına göre defter tutan mükellef (K) ile kiracı olan (L) A.Ş.'nin her ikisi de 'birinci sınıf tüccar' statüsündedir. 250.000 TL'lik kiranın elden ödenmesi durumunda, her bir tarafa kesilen 25.000 TL'lik özel usulsüzlük cezasının, VUK Mük. m. 355'teki asgari ceza tutarı (20.000 TL) ile olan ilişkisini açıklayınız. Bu örnek, ceza hesaplamasında asgari tutarın ne zaman aşılabileceğini nasıl göstermektedir?

Bu örnek, VUK Mük. m. 355'teki ceza hesaplama mantığının nasıl işlediğini net bir şekilde göstermektedir. Kural, cezanın 'işleme konu tutarın %10'u' olması, ancak kanunda belirtilen 'asgari tutardan az olamaması'dır. Örnek 6'daki işlemde, elden ödenen kira bedeli 250.000 TL'dir. Bu tutarın %10'u, 25.000 TL'dir. Hem kiracı (L) A.Ş. hem de kiraya veren (K), 'birinci sınıf tüccar' oldukları için, 2024 yılı itibarıyla haklarında uygulanacak asgari ceza tutarı 20.000 TL'dir. Bu durumda, hesaplanan %10'luk ceza (25.000 TL), asgari ceza tutarından (20.000 TL) daha yüksek bir rakamdır. Kanun, cezanın asgari tutardan 'az olamayacağını' söylediği için, eğer hesaplanan tutar asgari tutardan fazlaysa, ceza bu yüksek tutar üzerinden kesilir. Bu nedenle, her iki tarafa da asgari tutar olan 20.000 TL değil, hesaplanan tutar olan 25.000 TL özel usulsüzlük cezası kesilmiştir. Bu örnek, işleme konu meblağ yeterince yüksek olduğunda (bu örnekte 200.000 TL'yi aştığında), %10'luk oranın asgari tutarı aşacağını ve cezanın bu oran üzerinden belirleneceğini göstermektedir.