5320 sayılı CMK'nın Yürürlük Kanunu'nun 13. maddesi ile Avukatlık Kanunu m. 169 arasındaki ilişkiyi, beraat eden sanık lehine hükmedilecek vekalet ücretinin belirlenmesinde nasıl bir rol oynadığını açıklayınız. Bir mahkemenin, zorunlu müdafiin görev yaptığı bir dosyada, beraat kararıyla birlikte sanık lehine Türkiye Barolar Birliği Asgari Ücret Tarifesi'nde (AAÜT) belirtilen maktu ücretin altında bir vekalet ücretine hükmetmesi mümkün müdür? Yeri gelmişken yapılan eleştiriyi de dikkate alarak cevaplayınız.
5320 sayılı Kanun'un 13. maddesi, CMK gereği baro tarafından görevlendirilen müdafi ve vekile ödenecek ücretin, Adalet ve Maliye Bakanlıklarınca belirlenen ayrı bir tarifeye (CMK Ücret Tarifesi) göre Hazine'den ödeneceğini düzenler. Bu, müdafiin devletten alacağı hizmet bedelidir. Avukatlık Kanunu m. 169 ise, bir dava sonunda yargı merciinin, davada haksız çıkan tarafa yükleyeceği 'karşı taraf vekalet ücretini' düzenler. Bu ücret, davada haklı çıkan tarafın avukatlık hizmeti alma külfetinin bir karşılığıdır ve AAÜT'ye göre belirlenir. İkisi farklı hukuki nitelikte ücretlerdir. Beraat eden sanık lehine Hazine aleyhine hükmedilecek vekalet ücreti, Avukatlık Kanunu m. 169 ve bu kanuna dayanan AAÜT'ye tabidir. Mahkemenin, bu durumda AAÜT'de belirtilen maktu vekalet ücretinin altında bir ücrete hükmetmesi mümkün değildir. Avukatlık Kanunu m. 169, 'yargı mercilerince karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücreti, avukatlık ücret tarifesinde yazılı miktardan az... olamaz' diyerek asgari bir sınır koymuştur. Bu hüküm emredicidir. Metinde 'yeri gelmişken' yapılan eleştiri ise, bu kuralın diğer yönüyle ilgilidir. Aynı madde, ücretin 'üç katından fazla olamayacağını' da belirtir. Bu, hakime bir takdir aralığı tanır. Eleştiride, uygulamada mahkemelerin genellikle dosyanın zorluğuna, avukatın emeğine bakmaksızın hep asgari hadden (tarifenin belirlediği en alt miktar) ücret takdir ettiği, oysa dosyanın niteliğine göre bu ücretin asgari haddin üzerinde (ancak üç katını aşmayacak şekilde) takdir edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.