Yüce Divan yargılamasında, CMK m.225/1'de düzenlenen 'iddianame ile bağlılık' (davasız yargılama olmaz) ilkesi, hakkında dava açılmamış bir 'fail' veya 'fiil' açısından nasıl bir sonuç doğurur? Yüce Divan'ın, kendisine görevsizlik kararıyla gönderilen veya bağlantı nedeniyle birleştirilen davalar dışında, yargılama sırasında ortaya çıkan yeni bir suç veya yeni bir fail hakkında kendiliğinden yargılama yapıp hüküm kurması mümkün müdür? Gerekçesiyle açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #184666

CMK m.225/1'deki 'Hüküm, ancak iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve faili hakkında verilir' hükmü, ceza muhakemesinin temel ilkelerinden olan 'davasız yargılama olmaz' (ne procedat judex ex officio) ve 'itham sistemi'nin bir gereğidir. Bu ilke uyarınca, Yüce Divan da dahil olmak üzere hiçbir ceza mahkemesi, hakkında usulüne uygun bir kamu davası açılmamış bir fail veya dava konusu edilmemiş bir fiil hakkında yargılama yapamaz ve hüküm kuramaz. Yargılama sırasında, sanığın iddianamede yer almayan başka bir suç işlediği veya suça başka bir kişinin iştirak ettiği anlaşılırsa, Yüce Divan bu yeni suç veya yeni fail hakkında kendiliğinden bir yargılama başlatamaz. Bu durumda yapılması gereken, CMK m.226'ya kıyasen, bu yeni durumla ilgili olarak yetkili Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulması ve ayrı bir soruşturma ile dava açılmasının sağlanmasıdır. Metinde belirtildiği gibi, bu kuralın istisnaları, ancak başka bir mahkemeden görevsizlik kararıyla (CMK m.3-7) veya bağlantı nedeniyle birleştirme kararıyla (CMK m.8-11) gelen ve zaten usulüne uygun açılmış olan davalardır. Bu istisnalar dışında, Yüce Divan'ın yargılamanın sınırlarını re'sen genişletmesi mümkün değildir.