HMK m. 131 hükmü gereğince, davalının cevap dilekçesini verdikten sonra artık ilk itirazları ileri süremeyeceği kuralı, HMK m. 19/2 ve HMK m. 317/2'de düzenlenen 'cevap süresi' ile nasıl bir ilişki içindedir? Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2014/5624 K. sayılı kararında, davalının cevap süresi geçtikten sonra ayrı bir dilekçe ile yetki itirazında bulunması karşısında, mahkemenin re'sen yetkisizlik kararı vermesi neden hukuka aykırı bulunmuştur?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #184664

HMK m. 19/2, kesin yetki olmayan hallerde yetki itirazının bir ilk itiraz olarak 'cevap dilekçesi'nde ileri sürülmesi gerektiğini düzenler. HMK m. 317/2 (basit yargılama usulü için) ise cevap süresini tebliğden itibaren 'iki hafta' olarak belirler. HMK m. 131, bu iki kuralı tamamlayıcı ve pekiştirici bir fonksiyona sahiptir. Bu maddeye göre, davalı iki haftalık süresini beklemeden, örneğin tebliğden sonraki 5. günde cevap dilekçesini verirse ve bu dilekçede yetki itirazında bulunmazsa, artık kalan 9 günlük süre içinde ayrı bir dilekçeyle yetki itirazında bulunamaz. Cevap dilekçesini vermekle, esasa girmiş ve usuli itiraz hakkını tüketmiş sayılır. Yargıtay 8. HD'nin 2014/5624 K. sayılı kararında, mahkemenin re'sen yetkisizlik kararı vermesi iki nedenle hukuka aykırı bulunmuştur: 1) Yetki İtirazı Süresinde Değildir: Davalı, dava dilekçesini 19.07.2012'de tebliğ almasına rağmen, yetki itirazı içermeyen cevap dilekçesini 22.08.2012'de, yetki itirazını ise çok daha sonra 15.10.2012'de yapmıştır. Yetki itirazı, HMK m. 317/2'deki iki haftalık yasal cevap süresi içinde ve HMK m. 19/2 gereği cevap dilekçesiyle birlikte yapılmadığı için usulüne uygun değildir. 2) Mahkeme Re'sen Karar Veremez: İstihkak davasında yetki, 'kesin yetki' değildir. Kesin yetki olmayan hallerde, mahkeme yetkili olup olmadığını kendiliğinden araştıramaz. HMK m. 19/4 uyarınca, davalı süresinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir. Somut olayda, usulüne uygun bir yetki itirazı olmadığından, mahkeme yetkili hale gelmiş olup, re'sen yetkisizlik kararı vermesi kanuna aykırıdır.