Mirasın hükmen reddi (terekenin borca batık olduğunun tespiti) davasında (TMK m. 605/2), mahkemenin araştırması gereken temel hususlar nelerdir? Metinde alıntılanan Yargıtay 14. Hukuk Dairesi kararları (örn: K.2019/3115) ışığında, borca batıklığın hangi tarih itibarıyla ve hangi unsurlara göre belirlenmesi gerektiğini açıklayınız. Ayrıca, bir mirasçının terekeyi sahiplenme anlamına gelen davranışlarda bulunmasının (TMK m. 610/2) bu davayı açma hakkına etkisini 'dürüstlük kuralı' (TMK m. 2) çerçevesinde tartışınız.

TMK m. 605/2'ye dayalı mirasın hükmen reddi davasında mahkemenin araştırması gereken iki temel husus vardır: 1) Murisin ölüm tarihi itibarıyla terekenin objektif olarak borca batık olup olmadığı. 2) Mirasçıların terekeyi zımnen kabul anlamına gelen işlemler yapıp yapmadıkları. Yargıtay 14. HD kararlarına göre (K.2019/3115, K.2015/9138), borca batıklık, dava tarihi değil, 'murisin ölüm tarihi' itibarıyla belirlenmelidir. Mahkeme, bu tespiti yapmak için murisin tüm malvarlığını (aktif) ve tüm borçlarını (pasif) tereddüde yer vermeyecek şekilde araştırmalıdır. Bu araştırma; tapu, trafik, bankalar, vergi daireleri gibi kurumlardan malvarlığı sorgulaması ve zabıta marifetiyle borçların araştırılması gibi işlemleri kapsar. Terekenin pasifinin aktifinden fazla olması, borca batıklığı gösterir. İkinci olarak, TMK m. 610/2 uyarınca, tereke borca batık olsa dahi, mirası açıkça veya zımnen kabul etmiş olan mirasçı, mirası reddedemez. Terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan veya miras bırakanın işlerinin yürütülmesi için gerekli olanın dışında işler yapmak, tereke mallarını gizlemek veya kendine mal etmek gibi davranışlar zımni kabul sayılır. Yargıtay 14. HD (K.2017/7373), terekeyi bu şekilde sahiplenen bir mirasçının sonradan borca batıklık iddiasında bulunmasını TMK m. 2'deki dürüstlük kuralına ve hakkın kötüye kullanılması yasağına aykırı bulmaktadır. Dolayısıyla, mahkeme davacı mirasçıların bu tür sahiplenme eylemlerinin olup olmadığını da titizlikle araştırmalıdır.