Yargıtay, bir davada verilen görevsizlik kararını kaldırarak dosyayı ilk derece mahkemesine geri gönderdiğinde, daha önce görevsizlik kararı veren aynı hakim veya heyetin bu davaya bakmaya devam etmesi, CMK m. 23 (Yargılamaya katılamayacak hakim) açısından bir yasaklılık hali oluşturur mu? Metindeki Yargıtay 1. Ceza Dairesi kararının bu konudaki gerekçesi nedir?

Hayır, bu durum tek başına bir yasaklılık hali oluşturmaz. Metindeki Yargıtay 1. Ceza Dairesi kararı (E: 2014/3211), bu konuyu detaylı bir şekilde ele almıştır. Kararın gerekçesi şöyledir: CMK m. 23/1, 'Bir karar veya hükme katılan hâkim, yüksek görevli mahkemece bu hükme ilişkin olarak verilecek karar veya hükme katılamaz' der. Bu hüküm, genellikle bir mahkumiyet veya beraat hükmünün üst mahkemece bozulması sonrası, aynı hakimin dosyaya tekrar bakmasını engellemeyi amaçlar. Çünkü hakim, esasa ilişkin nihai görüşünü ve kanaatini bir kez açıklamıştır. Ancak 'görevsizlik kararı', davanın esasına ilişkin bir karar veya hüküm değildir. Bu karar, mahkemenin, dosyanın esasına girmeden, sadece suçun hukuki vasfı ve öngörülen ceza miktarı gibi usuli bir değerlendirme yaparak, davaya bakma görevinin kendisinde olmadığına karar vermesidir. Yargıtay kararında da belirtildiği gibi, görevsizlik kararı verilirken 'sanıkların suçu işleyip işlemediği ile suçun nitelendirilmesi konusunda dosyanın esas olarak incelenmesi sonucunda oluşan bir görüş açıklaması bulunmadığından, önceden belirlenmiş bir kanaate ulaşıldığı kabul edilmemelidir.' Ayrıca, Anayasa'nın 141. maddesi gereği kararların gerekçeli olması zorunluluğu, hakimin görevle ilgili yaptığı bu usuli değerlendirmeyi açıklamasını gerektirir. Bu durum, hakimin tarafsızlığını kaybettiği veya davanın esası hakkında önyargılı olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle, Yargıtay, görevsizlik kararı veren hakimlerin, Yargıtay'ın bu kararı kaldırması üzerine davaya bakmaya devam etmelerinde bir yasaklılık hali olmadığına ve çekinme taleplerinin reddedilmesinin doğru olduğuna karar vermiştir.