İş Kanunu'na tabi bir işçinin yıllık ücretli izin hakkı ile memurun yıllık izni arasındaki en temel farklardan biri, kullanılmayan izinlerin akıbetidir. İşçinin kullanılmayan yıllık izinlerinin iş sözleşmesi sona erdiğinde 'izne dönüşmesi' ne anlama gelir ve bu alacak hangi ücret üzerinden hesaplanır?

İşçinin kullanılmayan yıllık izinlerinin 'ücrete dönüşmesi' (metinde 'izne dönüşmesi' sehven yazılmış olabilir, doğrusu ücrete dönüşmesidir), İş Kanunu'nun 59. maddesinde düzenlenen ve işçiyi koruyan temel bir haktır. Bu, memurun durumuyla taban tabana zıttır. Memurun, belirli istisnalar dışında, kullanmadığı izinleri yanarken, işçinin hak edip de kullanmadığı hiçbir izin günü yanmaz, birikir. 'Ücrete dönüşme' şu anlama gelir: İşçinin iş sözleşmesi, haklı veya haksız herhangi bir nedenle (istifa, işten çıkarılma, emeklilik, ölüm vb.) sona erdiğinde, işçinin o ana kadar hak edip de henüz kullanmadığı tüm yıllık izin sürelerine karşılık gelen ücret, kendisine veya mirasçılarına 'nakden' ödenmek zorundadır. Bu alacak, işçinin 'son ücreti' üzerinden hesaplanır. Yani, işçinin izni hak ettiği tarihteki ücreti değil, işten ayrıldığı tarihteki en son brüt giydirilmiş ücreti (ücrete eklenen yol, yemek, ikramiye gibi yan haklar dahil) esas alınır. Bu hesaplama yöntemi, enflasyon karşısında işçinin alacağının erimesini önler ve işvereni, işçinin izinlerini zamanında kullandırmaya teşvik eder. Bu alacak, iş sözleşmesinin feshinden itibaren zamanaşımına tabi bir alacak niteliği kazanır.