Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca, kiracının, kira ödemesini banka aracılığıyla yapmayarak tevsik zorunluluğunu ihlal ettiğini 'kendiliğinden idareye bildirmesi' halinde, bu bildirimin hukuki sonucu ne olur? Bu düzenlemenin amacı ne olabilir?

Metinde yer alan Gelir Vergisi Genel Tebliği'nin 4. maddesinin 4. fıkrasına göre, tevsik zorunluluğuna (yani ödemeyi banka/PTT kanalıyla yapma zorunluluğuna) aykırı hareket eden kiracının, durumu 'ödemeyi takip eden beş iş günü içerisinde kendiliğinden idareye (Vergi Dairesi) bildirmesi halinde', kiracı adına VUK Mükerrer 355. madde uyarınca kesilmesi gereken 'özel usulsüzlük cezası kesilmez'. Bu düzenlemenin hukuki sonucu, kiracı için bir nevi 'pişmanlık' ve 'cezasızlık' hali yaratmasıdır. Kiracı, yaptığı usulsüzlüğü idareye ihbar ederek kendisini cezai yaptırımdan kurtarır. Ancak bu cezasızlık hali, kiraya veren (ev sahibi) için geçerli değildir. Kiraya veren, usulsüz tahsilat yaptığı için yine de özel usulsüzlük cezasıyla karşı karşıya kalacaktır. Bu düzenlemenin amacı, vergi idaresinin kayıt dışı kira gelirlerini tespit etmesinde etkin bir denetim mekanizması oluşturmaktır. Kanun koyucu, kiracıya 'cezasızlık' vaadiyle bir teşvik sunarak, onu fiilen bir denetim elemanı gibi kullanmayı ve kiraya verenin beyan dışı bıraktığı gelirleri ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu, vergi kaybını önlemeye yönelik bir politika aracıdır ve kiracı ile kiraya veren arasına, vergiye uyum konusunda bir menfaat çatışması sokarak denetim etkinliğini artırmayı amaçlar.