CMK m. 171'de düzenlenen 'kamu davasının açılmasının ertelenmesi' kurumundan yararlanabilmek için aranan şartlar nelerdir? Kişinin sabıkasız olmasının bu kurumun uygulanmasındaki rolü nedir?

Kamu davasının açılmasının ertelenmesi (KDAE), belirli şartların varlığı halinde Cumhuriyet savcısına, yeterli şüphe olmasına rağmen şüpheli hakkında kamu davası açmak yerine süreci 5 yıl süreyle erteleme yetkisi veren bir kurumdur. Metinde de belirtildiği gibi, bu kurumdan yararlanabilmek için aranan şartlar şunlardır: 1) Suçun Niteliği: Suçun üst sınırı 'üç yıl veya daha az süreli hapis cezasını' gerektirmelidir. Ayrıca uzlaştırma ve önödeme kapsamında olmamalıdır. Belirli suçlar (örgüt suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, belirli kamu görevlisi suçları) bu kurumun dışındadır. 2) Şüphelinin Geçmişi: Şüphelinin 'daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezası ile mahkûm olmamış bulunması' gerekir. Bu, kurumun uygulanabilmesi için 'sabıkasızlık' veya en azından ciddi bir sabıka geçmişinin olmamasının bir ön şart olduğunu gösterir. Kişinin sabıkasız olması, bu şartın sağlanmasında temel bir rol oynar. 3) Sübjektif Değerlendirme: Savcının, soruşturma sonucunda şüphelinin tekrar suç işlemekten çekineceği kanaatine varması ve ertelemenin şüpheli ve toplum açısından dava açılmasından daha yararlı olacağına inanması gerekir. 4) Zararın Giderilmesi: Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı bir zarar varsa, bu zararın şüpheli tarafından 'tamamen giderilmesi' (aynen iade, tazmin vb.) zorunludur. Kişinin sabıkasız olması, özellikle ikinci ve üçüncü şartların değerlendirilmesinde savcı nezdinde olumlu bir kanaat oluşmasına yardımcı olan, merkezi bir öneme sahip bir unsurdur.