Bir mahkemenin, gerekçeli kararında kanun yolu, merci ve süresini (örneğin, temyiz yerine istinaf, 15 gün yerine 7 gün olarak) yanlış göstermesi, sanığın kanun yolu başvuru hakkını nasıl etkiler? Metindeki Yargıtay 10. Ceza Dairesi kararında (2020/5751 K.) bu durum 'eski hale getirme' kurumu çerçevesinde nasıl çözümlenmiştir?

Bir mahkemenin, kararında kanun yolunu, merciini veya süresini yanlış göstermesi, Anayasa'nın 40/2. maddesi ('Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.') ve CMK'nın ilgili maddelerine (m. 34, 231, 232) aykırılık teşkil eder ve sanığın hak arama özgürlüğünü ihlal eder. Bu durum, sanığı veya müdafiini yanıltarak kanun yolu başvuru süresini kaçırmasına neden olabilir. Metindeki Yargıtay 10. Ceza Dairesi kararı (2020/5751 K.), bu sorunun çözümünü 'eski hale getirme' (CMK m. 40) kurumu ve 'öğrenme üzerine süresinde başvuru' ilkesi çerçevesinde ele almıştır. Kararda mahkeme, temyize tabi bir hüküm için yanıltıcı bir şekilde 'istinaf, Bölge Adliye Mahkemesi ve 7 gün' olarak kanun yolunu göstermiştir. Sanık müdafii bu nedenle süreyi kaçırmış ve 'eski hale getirme' talebiyle birlikte temyiz dilekçesi vermiştir. Yargıtay, mahkemenin bu yanlış bilgilendirmesinin 'yanılgıya yol açtığını' kabul etmiş ve sanık müdafiinin başvurusunu, süreyi kaçırmada bir kusuru olmadığı için 'öğrenme üzerine ve süresinde yapılmış' saymıştır. Bu yaklaşımla, mahkemenin hatasının faturasının sanığa kesilmesinin önüne geçilmiştir. Yargıtay, yerel mahkemenin eski hale getirme talebini reddeden ek kararını 'hukuki değerden yoksun' bularak kaldırmış ve temyiz incelemesini esastan yapmıştır. Bu, adil yargılanma hakkının ve mahkemelerin doğru bilgilendirme yükümlülüğünün bir gereğidir.