Bir hakimin, sanığın 'yeterli araştırma yapmıyorsunuz' şeklindeki soyut beyanına dayanarak, 'taraflarda şüphe uyanacağı' gerekçesiyle dosyadan çekinmesi, CMK'nın hakimin reddi ve çekinmesiyle ilgili hükümleri açısından hukuka uygun mudur? Metindeki Yargıtay 3. Ceza Dairesi kararının (2016/7320 K.) bu konudaki değerlendirmesi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #184581

Hayır, bu durum hukuka uygun değildir. Metindeki Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin 2016/7320 K. sayılı kararı, bu tür bir çekinmenin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirtmektedir. Değerlendirme şöyledir: 1) Çekinme Sebebinin Niteliği: Hakimin çekinmesi, CMK m. 22'de sayılan mutlak yasaklılık hallerinden biri veya CMK m. 24'te belirtilen 'tarafsızlığını şüpheye düşürecek' ciddi ve somut bir sebebe dayanmalıdır. Sanığın 'yeterli araştırma yapmıyorsunuz' şeklindeki beyanı, hakimin tarafsızlığına yönelik somut bir delil veya olgu içermeyen, yargılama faaliyetine yönelik soyut bir eleştiridir. 2) Reddi Gerektiren Sebep Değildir: Yargıtay, bu tür soyut bir ifadenin 'hakimin tarafsızlığını şüpheye düşürecek nitelikte olduğunun kabulünün tabii hâkim ilkesine aykırı' olduğunu belirtmiştir. Aksi takdirde, her sanık, hoşuna gitmeyen bir ara karar sonrası hakimi eleştirerek onun davadan çekilmesini sağlayabilir, bu da 'tabii hakim' ilkesini (kişinin kanunen yetkili olan hakim dışında bir hakim tarafından yargılanamaması) işlevsiz hale getirir. 3) Süre Şartı: Kararda ayrıca, CMK m. 25/1'e göre hakimin tarafsızlığından şüphe nedeniyle reddinin, ilk derece mahkemelerinde 'sanığın sorgusu başlayıncaya kadar' istenebileceği hatırlatılmıştır. Olayda sanığın sorgusu çoktan yapılmış olduğu için, bu tür bir talebin süresi de geçmiştir. Sonuç olarak Yargıtay, somut ve ciddi bir gerekçeye dayanmayan, sadece sanığın soyut güvensizlik beyanı üzerine hakimin davadan çekinmesini hukuka aykırı bulmuş ve çekinme talebini kabul eden Ağır Ceza Mahkemesi kararını kanun yararına bozmuştur.