Terekenin borca batık olduğunun tespiti davasında yargılama giderleri ve vekalet ücreti kime yükletilir? Metindeki Yargıtay 14. Hukuk Dairesi kararının (2019/4175 K.) bu konudaki gerekçesi nedir?

Metindeki Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2019/4175 K. sayılı kararına göre, terekenin borca batık olduğunun tespiti davasında yargılama giderleri ve vekalet ücreti, davayı kazanan 'davacı mirasçılara' yükletilmelidir; davalı alacaklıya değil. Bu durumun gerekçesi, davanın özel niteliğinden kaynaklanmaktadır. Kararın mantığı şöyledir: 1) Davanın Niteliği: Bu dava, bir 'eda davası' (bir şeyin yapılmasına veya ödenmesine yönelik dava) değil, bir 'tespit davası'dır. Mirasçılar, kanundan kaynaklanan bir hukuki durumun (terekenin borca batık olması ve mirasın hükmen reddedilmiş sayılması) mahkemece tespit edilmesini talep etmektedirler. Bu nedenle, davalı alacaklının davayı kaybetmesi, onun bir borcu ödemeye mahkum edildiği anlamına gelmez. 2) Davalının Kusuru Olmaması: Davalı alacaklı, murisin terekesinin borca batık olup olmadığını bilmek zorunda değildir ve bunu bilmesi de kendisinden beklenemez. Terekenin durumu, ancak mahkemenin yapacağı kapsamlı bir araştırma ve yargılama sonucunda ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla, davalı alacaklı, davaya sebebiyet veren veya yargılama sürecinde haksız bir tutum sergileyen taraf değildir. Davanın açılmasına neden olan durum, murisin borçlu olarak ölmesidir. Bu nedenlerle, yargılama sürecinde kendi haklarını korumak için davaya dahil olan ve kusuru bulunmayan davalı alacaklıya yargılama gideri ve vekalet ücreti yükletilmesi hakkaniyete aykırı olur. Giderlerin, bu tespitin yapılmasını talep eden davacı mirasçılar üzerinde kalması daha adil bir çözümdür.