Uluslararası İşgücü Kanunu m. 15 uyarınca, süreli çalışma iznine sahip bir yabancının kesintisiz olarak 6 aydan fazla Türkiye dışında kalması, çalışma izninin iptal sebebi olarak düzenlenmiştir. Bu kuralın hukuki mantığı ve istisnaları nelerdir?

Bu kuralın hukuki mantığı, çalışma izninin veriliş amacına dayanmaktadır. Çalışma izni, yabancının Türkiye'de fiilen çalışması ve Türk ekonomisine/işgücü piyasasına katkıda bulunması amacıyla verilir. Bir yabancının 6 aydan daha uzun bir süre kesintisiz olarak ülke dışında kalması, bu fiili çalışma durumunun ortadan kalktığına ve iznin amacına hizmet etmediğine dair güçlü bir karine oluşturur. Kanun koyucu, bu durumu, iznin geçerliliğini sürdürmesi için gerekli olan 'Türkiye'de çalışma' olgusunun fiilen sona erdiği şeklinde yorumlayarak bir iptal sebebi olarak düzenlemiştir. Ancak metinde de belirtildiği gibi bu kuralın mutlak istisnaları vardır: 'Sağlık sebepleri veya zorunlu kamu hizmeti gibi sebepler bu sürelerin dışındadır.' Yani, yabancı, geçerli bir sağlık sorunu nedeniyle veya kendi ülkesinde yerine getirmesi gereken zorunlu bir kamu hizmeti (örneğin zorunlu askerlik) nedeniyle 6 aydan uzun süre yurt dışında kalırsa, bu durum mazeret olarak kabul edilir ve çalışma izni iptal edilmez. Bu istisnalar, kuralın katı bir şekilde uygulanarak hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurmasını engellemeyi amaçlar.