6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi uyarınca, HMK yürürlüğe girdikten sonra dahi bazı durumlarda eski 1086 sayılı HUMK hükümlerinin uygulanmaya devam etmesinin hukuki sebebi nedir? Bu durum, kanunların zaman bakımından uygulanması ilkesi açısından nasıl bir özellik gösterir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #184485

HMK'nın geçici 3. maddesi, kanunların zaman bakımından uygulanmasına ilişkin 'derhal uygulama' ilkesine bir istisna getirmiştir. Hukuki sebebi, Bölge Adliye Mahkemeleri (istinaf mahkemeleri) faaliyete geçene kadar, eski kanun yoluna (temyiz) ilişkin usul hükümlerinin yarattığı hukuki durumları ve devam eden süreçleri korumaktır. 6100 sayılı HMK, iki dereceli yargılama sisteminden (ilk derece + temyiz) üç dereceli yargılama sistemine (ilk derece + istinaf + temyiz) geçişi öngörmüştür. Ancak, bu sistemin altyapısı olan Bölge Adliye Mahkemeleri kanunla birlikte hemen faaliyete geçememiştir. Geçici 3. madde, bu geçiş sürecinde bir hukuki boşluk veya kaos yaşanmasını önlemek amacıyla, Bölge Adliye Mahkemeleri göreve başlayana kadar, 1086 sayılı HUMK'un temyiz ve karar düzeltmeye ilişkin hükümlerinin uygulanmaya devam edeceğini düzenlemiştir. Bu, 'kazanılmış hakların korunması' ve 'hukuki belirlilik' ilkelerinin bir gereğidir. Bu durum, yeni usul kanununun, kendisinden önceki kanun döneminde başlamış olan işlemlere ilişkin eski kanun hükümlerini belirli bir süre daha yaşatmasını sağlayan özel bir 'geçiş hükmü' niteliğindedir. (Kaynak: kanun-yollarina-basvuru-sonucunda-gider.html, YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ Esas : 2015/17225 Karar : 2017/4183)