Ceza muhakemesinde 'mahkemenin re'sen delil toplaması' yasağının, 'şüpheden sanık yararlanır' ilkesinin korunmasındaki rolü nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #184424

Bu yasak, ilkenin korunmasında dolaylı ama önemli bir rol oynar. Eğer mahkeme, iddia makamının ispatlayamadığı bir hususu aydınlatmak için kendiliğinden delil toplamaya başlarsa, 'tarafsız hakem' rolünden çıkarak adeta 'ikinci bir iddia makamı' gibi hareket etmiş olur. Bu durum, mahkemenin sanığın suçluluğuna dair bir ön kanaate sahip olduğu ve bu kanaati desteklemek için delil aradığı izlenimini yaratır. Mahkemenin delil toplama yetkisinin olmaması, onu sadece tarafların sunduğu delillerle yetinmeye zorlar. Eğer bu deliller, suçu ispata yeterli olmaz ve şüpheyi ortadan kaldırmazsa, mahkemenin yapacağı tek şey 'şüpheden sanık yararlanır' ilkesini uygulayarak beraat kararı vermektir. Bu, yasağın ilkeyi güvence altına alan bir mekanizma olduğunu gösterir.