Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi, iç hukukumuzda doğrudan uygulanabilir mi? Anayasa'nın 90. maddesi bu konuda nasıl bir rol oynamaktadır?

Evet, doğrudan uygulanabilir. Anayasa'nın 90. maddesinin son fıkrası, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmaların kanun hükmünde olduğunu belirtir. Aynı fıkranın devamında ise, 'temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır' denilmektedir. BM Çocuk Hakları Sözleşmesi ve Avrupa Sözleşmesi, temel hak ve özgürlüklere ilişkin andlaşmalardır. Dolayısıyla, bu sözleşmelerde yer alan hükümler (örneğin çocuğun dinlenilmesi hakkı), iç hukukta TMK veya HMK'da farklı veya eksik bir düzenleme olsa bile, mahkemeler tarafından doğrudan uygulanmak zorundadır. Metindeki Hukuk Genel Kurulu kararı da, çocuğun dinlenilmesi ilkesinin bu sözleşmelere dayandığını ve iç hukukta benimsendiğini açıkça ortaya koymaktadır. (Bkz: Anayasa m. 90, zulkufarslan.av.tr/velayetin-degistirilmesi-davasi/)