Velayetin değiştirilmesi davalarında, idrak çağındaki bir çocuğun görüşünün alınması zorunlu mudur? Bu görüşün mutlaka mahkeme huzurunda bizzat hakim tarafından mı alınması gerekir, yoksa uzman (pedagog, psikolog) aracılığıyla alınması yeterli midir? Hukuk Genel Kurulu'nun 2018/1072 E., 2019/185 K. sayılı kararının bu konudaki nihai tespiti nedir?

Evet, velayetin değiştirilmesi davalarında idrak çağındaki (görüşlerini oluşturma yeteneğine sahip) bir çocuğun görüşünün alınması, hem Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi (m. 12) hem de Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi (m. 3, 6) gereği bir zorunluluktur. Ancak bu görüşün alınma şekli konusunda esneklik vardır. Hukuk Genel Kurulu'nun ilgili kararında, bu sözleşmelerin çocuğun 'doğrudan doğruya veya bir temsilci ya da uygun bir makam yoluyla' dinlenilmesine imkan tanıdığı vurgulanmıştır. Dolayısıyla, çocuğun görüşünün mutlaka mahkeme salonunda, hakim tarafından alınması şart değildir. Çocuğun menfaati, yaşı ve psikolojik durumu gözetilerek, bu konuda eğitimli bir uzman (pedagog, psikolog, sosyal çalışmacı) aracılığıyla, çocuk için daha elverişli bir ortamda (örneğin adli görüşme odası, okulu vb.) görüşünün alınması yeterlidir. HGK, uzman tarafından usulüne uygun olarak görüşü alınan çocuğun tekrar mahkeme huzuruna çıkarılmasının, onu psikolojik baskı altına alacağı ve üstün yararına aykırı olacağı gerekçesiyle, uzman raporunu yeterli görmüş ve mahkemenin bu yöndeki direnme kararını onamıştır. (Bkz: BM Çocuk Hakları Sözleşmesi m. 12, YHGK E: 2018/1072, K: 2019/185)