Suça iştirakte 'müşterek faillik' (TCK m. 37/1) ile 'yardım etme' (TCK m. 39) arasındaki temel ayrım kriteri nedir? Bir suçun işlenişi sırasında dışarıda gözcülük yapan kişinin eylemi, bu iki iştirak türünden hangisi kapsamında değerlendirilmelidir? Gerekçesiyle açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #182880

Müşterek faillik ile yardım etme arasındaki temel ayrım kriteri, failin 'fiil üzerinde ortak hakimiyet' kurup kurmadığıdır. Müşterek faillikte, her bir suç ortağı, suçun işlenişi üzerinde ortak bir hakimiyete sahiptir ve suçun icrasındaki rolleri birbirini tamamlayıcı niteliktedir. Fiilin işlenip işlenmemesi her birinin elindedir. Yardım etmede ise, kişi fiil üzerinde hakimiyet kurmaz, sadece suçun işlenmesini kolaylaştırıcı hareketlerde bulunur. Metindeki gerekçeye göre, bir yağma suçunda dışarıda gözcülük yapan kişinin fiili, yağma suçunun bütününden bağımsız değerlendirilmemelidir. Gözcülük, suçun başarıyla işlenmesi için kritik bir katkıdır ve bu kişi, diğer suç ortaklarıyla birlikte suçun işlenişi üzerinde ortak hakimiyet kurmuş sayılır. Bu nedenle, gözcülük yapan kişi 'yardım eden' değil, 'müşterek fail' olarak sorumlu tutulmalıdır. (Bkz: TCK m. 37, 39 ve madde gerekçeleri, zulkufarslan.av.tr/yer-saglamak-suretiyle-suca-istirak/)