HMK m. 177'ye 2020'de eklenen fıkra ile bozmadan sonra ıslah mümkün hale gelmiştir. Ancak fıkrada, 'bozma kararına uymakla ortaya çıkan hukuki durum ortadan kaldırılamaz' denilmektedir. Bu 'hukuki durum' ne anlama gelir ve hangi ilkeyle ilgilidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #182078

Bu 'hukuki durum', 'usuli kazanılmış hak' ilkesiyle ilgilidir. Usuli kazanılmış hak, bir mahkemenin veya Yargıtay'ın bir kararıyla, taraflardan biri lehine doğan ve daha sonraki yargılama aşamalarında mahkemenin veya Yargıtay'ın kendisinin dahi geri alamayacağı usuli bir haktır. Yargıtay'ın bir kararı belirli bir yönde bozması ve ilk derece mahkemesinin bu bozma kararına 'uyması' halinde, bozma kararında belirtilen hususlar, lehine bozma yapılan taraf için usuli kazanılmış hak oluşturur. Örneğin, Yargıtay, bir alacağın 'zamanaşımına uğramadığına' karar vererek hükmü bozmuşsa ve yerel mahkeme bu bozmaya uymuşsa, artık o davada alacağın zamanaşımına uğradığına karar verilemez. HMK m. 177'ye eklenen fıkradaki bu kural, bozmadan sonra yapılacak ıslahın, bu şekilde oluşmuş bir usuli kazanılmış hakkı ortadan kaldıracak şekilde yapılamayacağını ifade eder. Yani, taraf, usuli kazanılmış hakkı bertaraf etmek amacıyla, örneğin dava sebebini değiştirerek zamanaşımı savunmasını etkisiz kılacak bir ıslah yapamaz.