Türk Ticaret Kanunu'na göre, anonim şirketlerde hamiline yazılı pay senetlerinin devrinde, senedi devralan kişinin 'iyiniyetli' olması halinde mülkiyeti kazanacağı kabul edilir. Bu 'iyiniyet' korumasının, senedin 'çalınma' veya 'kaybolma' gibi malikin rızası dışında elden çıkması durumunda da geçerli olmasının sebebi nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #182053

Bu durumun sebebi, hamiline yazılı pay senetlerinin 'dolaşım (tedavül) kabiliyetini' ve bu senetlere duyulan 'kamu güvenini' en üst düzeyde korumaktır. Hamiline yazılı senetler, para veya çek gibi, tedavül güvenliği en yüksek olan kıymetli evraklardır. Hukuk sistemi, bu senetleri elinde bulunduran her kişinin, senedin kaynağını veya önceki zilyetlerini araştırma külfeti olmaksızın, senedin geçerli bir sahibi olduğuna güvenerek işlem yapabilmesini sağlamayı hedefler. Eğer senedi devralan kişinin, senedin çalıntı veya kayıp olup olmadığını araştırma yükümlülüğü olsaydı, bu senetlerin hızlı ve güvenli bir şekilde el değiştirmesi imkansız hale gelirdi. Bu nedenle kanun, malikin rızası dışında elden çıkmış olsa bile, senedin dış görünüşüne güvenerek, devredenin yetkisiz olduğunu bilmeyen veya bilmesi gerekmeyen 'iyiniyetli' üçüncü kişinin iktisabını korur. Bu durumda, asıl malikin mülkiyet hakkı sona erer ve asıl malik, ancak senedi çalan veya kötüniyetle devreden kişiye karşı bir tazminat davası açabilir. Bu, bireysel mülkiyetin korunması yerine, piyasanın işlem güvenliğinin korunmasının tercih edildiği istisnai bir durumdur.