HMK m. 379, yargılamanın iadesi talebinin öncelikle dosya üzerinden inceleneceğini ve talebin kanunda yazılı sebeplere dayanmaması veya kabule şayan olmaması halinde esasa girilmeden reddedileceğini düzenler. Bir talebin 'kabule şayan olmaması' ne anlama gelir?

Bir talebin 'kabule şayan olmaması', HMK m. 379 kapsamında, talebin kanunda sayılan bir iade sebebine dayandırılmış olsa bile, bu sebebin ispatına yönelik olarak sunulan delillerin ilk bakışta açıkça yetersiz, ciddiyetten uzak veya inandırıcılıktan yoksun olması anlamına gelir. Yani, davacının iade talebi şeklen kanuni bir sebebe dayanmakla birlikte, bu sebebi destekleyen delillerin, yeniden bir yargılama yapmayı (tahkikatı) gerektirmeyecek kadar zayıf ve temelsiz olduğu anlaşılıyorsa, mahkeme talebi 'kabule şayan bulmayarak' esasa girmeden reddedebilir. Örneğin, davacı 'yeni belge buldum' (HMK m. 375/1-c) diyerek talepte bulunmuş, ancak sunduğu belgenin davayla hiçbir ilgisinin olmadığı veya kararı etkileme potansiyelinin bulunmadığı ilk incelemede açıkça anlaşılıyorsa, mahkeme bu talebi kabule şayan bulmayabilir. Bu, mahkemelere, açıkça dayanaksız iade talepleriyle yargılamanın gereksiz yere uzatılmasını önleme yetkisi veren bir filtredir.