HMK m. 179/3'te yer alan 'Şu kadar ki, ıslahtan sonra yapılacak tahkikat sonucuna göre, bu işlemlerin göz önünde tutulması gerekmiyorsa, bunlar da yapılmamış sayılır.' hükmü ne anlama gelir? Bir örnekle açıklayınız.

Bu hüküm, HMK m. 179/2'de düzenlenen 'ıslahla geçersiz kılınamayan deliller' kuralına bir istisna ve esneklik getirmektedir. Normalde tanık ifadesi veya bilirkişi raporu gibi deliller ıslahtan etkilenmez. Ancak, ıslahla birlikte dava konusu tamamen değişmiş ve eski deliller yeni dava konusuyla tamamen 'ilgisiz' hale gelmişse, bu hüküm devreye girer. Bu durumda, hakim, bu eski delillerin artık uyuşmazlığın çözümü için bir öneminin kalmadığına karar vererek, onları 'yapılmamış sayabilir' yani dikkate almayabilir. Örnek: Davacı, A malının ayıplı olduğu iddiasıyla tazminat davası açmış ve bu mal üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Davacı daha sonra davasını tamamen ıslah ederek, davalıyla aralarındaki B malına ilişkin farklı bir sözleşmeden kaynaklanan bir alacak davasına dönüştürmüştür. Islah sonrası yapılacak tahkikat, artık B malı ile ilgili olacaktır. İlk davada A malı için alınan bilirkişi raporu, yeni dava konusuyla tamamen ilgisiz hale geldiği için, hakim HMK m. 179/3 uyarınca bu raporu dikkate almamaya karar verebilir.