Bir idari para cezasının 'nispi' nitelikte olması ne anlama gelir? 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun 3/11. maddesinde belirtilen ceza neden nispi bir cezadır?
Bir idari para cezasının 'nispi' nitelikte olması, ceza miktarının sabit bir rakam olmayıp, kabahatin konusu olan şeyin değerine veya bir ölçü birimine 'oranla' belirlenmesi anlamına gelir. Bu tür cezalarda idarenin takdir hakkı yoktur; miktar, objektif bir kritere göre matematiksel olarak hesaplanır. 5607 sayılı Kanun'un 3/11. maddesindeki ceza, bu tanıma tam olarak uymaktadır. Maddeye göre, ithali izne tabi bir eşyayı aldatıcı işlemle ithal eden kişiye, 'eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı' idari para cezası verilir. Burada ceza miktarı, eşyanın gümrüklenmiş değeri değiştikçe değişecektir; yani değere 'nispi'dir (oranlıdır). Aynı maddenin devamında, eşyanın değersiz olması halinde ise cezanın 'ton başına' veya 'kap başına' belirli bir miktar olarak hesaplanacağı belirtilmiştir ki bu da cezanın sabit bir rakam değil, malın miktarına bağlı, yani nispi olduğunu gösteren bir başka örnektir.