TCK m. 61'e göre cezanın bireyselleştirilmesi sürecinde, artırım ve indirim maddelerinin uygulanma sırası nasıldır? Teşebbüs ve haksız tahrik indirimleri, nitelikli hallere ilişkin artırımlardan önce mi sonra mı uygulanır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #181884

TCK m. 61, cezanın bireyselleştirilmesinde izlenecek sırayı net bir şekilde belirlemiştir. Bu sıra şöyledir: 1) Öncelikle suçun kanuni tanımındaki temel ceza belirlenir (alt ve üst sınır arasında). 2) Varsa, suçun daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli hallerine ilişkin maddeler (örneğin TCK m. 142/2, 143, 86/3, 87) uygulanır. Bu aşamada önce artırma, sonra indirme yapılır. 3) Bu şekilde belirlenen ceza üzerinden, 'sırasıyla' şu hükümler uygulanır: teşebbüs (m. 35), iştirak (m. 37-41), zincirleme suç (m. 43), haksız tahrik (m. 29), yaş küçüklüğü (m. 31), akıl hastalığı (m. 32) ve cezada indirim yapılmasını gerektiren diğer şahsi sebepler. 4) En son olarak, tüm bu işlemlerden sonra bulunan ceza üzerinden 'takdiri indirim' (m. 62) uygulanır. Dolayısıyla, teşebbüs ve haksız tahrik indirimleri, nitelikli hallere ilişkin artırımlardan 'sonra' uygulanır. Bu sıralama, ceza adaletinin sağlanması ve kanunun öngördüğü oranların doğru bir şekilde tatbik edilmesi için emredicidir.