İdari para cezaları hangi temel türlere ayrılır? Alt ve üst sınırlar arasında gösterilen bir idari para cezasının miktarını belirlerken idarenin hangi kriterleri göz önünde bulundurması gerekir?

İdari para cezaları temelde üçe ayrılır: 1) Maktu İdari Para Cezası: Kanunda tutarı sabit ve net olarak belirtilen cezalardır (örn. 'bin Türk Lirası ceza verilir'). İdarenin takdir hakkı yoktur. 2) Nispi İdari Para Cezası: Miktarı, kabahatin konusu olan menfaatin veya zararın değerine göre bir oran üzerinden belirlenen cezalardır (örn. 'eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı'). Burada da idarenin takdir hakkı yoktur, miktar matematiksel olarak hesaplanır. 3) Alt ve Üst Sınırlar Arasında Gösterilen İdari Para Cezası: Kanunun asgari ve azami bir miktar belirleyerek idareye takdir hakkı tanıdığı cezalardır (örn. 'bin liradan beş bin liraya kadar'). Bu durumda idare, Kabahatler Kanunu m. 17/2 uyarınca cezayı belirlerken şu kriterleri birlikte göz önünde bulundurmak zorundadır: a) İşlenen kabahatin haksızlık içeriği (fiilin ağırlığı, yarattığı tehlike), b) Failin kusuru (kast veya taksirin derecesi), c) Failin ekonomik durumu. İdarenin bu kriterlere dayanmadan, keyfi bir şekilde en üst sınırdan ceza uygulaması hukuka aykırıdır.