TMK m. 291, kocanın altsoyunun, babasının ölümünü öğrenmesinden itibaren bir yıl içinde soybağının reddi davası açabileceğini düzenler. Bu bir yıllık süre, babalık davasındaki gibi 'gecikmeyi haklı kılan sebeplerle' uzatılabilir mi? Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2024/2993 E. sayılı kararı bu konuda ne belirtmektedir?

Hayır, TMK m. 291'de kocanın altsoyu gibi diğer ilgililer için öngörülen bir yıllık soybağının reddi davası açma süresi, babalık davasındaki (TMK m. 303) gibi 'gecikmeyi haklı kılan sebeplerle' uzatılamaz. Bu süre, **kesin bir hak düşürücü süredir**. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2024/2993 E., 2024/2934 K. sayılı kararı bu ayrımı net bir şekilde ortaya koymaktadır. Kararda, TMK m. 291'in, ilgililer için ayrıca ve özel bir hak düşürücü süre ve başlangıç tarihi öngördüğü, bu nedenle kocanın açacağı davaya ilişkin hükümlerin (gecikmeyi haklı kılan sebeplere ilişkin olanlar dahil) kıyasen uygulanamayacağı vurgulanmıştır. İki düzenleme arasındaki farkın temel nedeni, hukuki amaçlarıdır: - **Babalık Davası (TMK m. 303):** Amacı, çocuk ile biyolojik baba arasında bir soybağı **kurmaktır**. Çocuğun menfaati esastır ve bu nedenle kanun koyucu, haklı sebeplerin varlığı halinde anneye ek bir süre tanıyarak daha esnek davranmıştır. - **Soybağının Reddi Davası (TMK m. 291):** Amacı, evlilik birliği içinde doğmakla kurulan babalık karinesini **çürütmek** ve mevcut bir soybağını ortadan kaldırmaktır. Burada, çocuğun soybağının bir an önce belirlenmesi ve aile ilişkilerinin istikrarı gibi kamu düzenine ilişkin menfaatler daha ağır basar. Bu nedenle kanun koyucu, özellikle ilgililer için daha katı ve kesin bir hak düşürücü süre öngörmüştür. Dolayısıyla, kocanın altsoyu, babasının ölümünü öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde davayı açmazsa, bu hakkını kesin olarak kaybeder.