HMK m. 178, ıslah yapan tarafın, 'ıslah sebebiyle geçersiz hâle gelen işlemler için yapılan yargılama giderleri ile karşı tarafın uğradığı ve uğrayabileceği zararları karşılamak üzere' bir teminat yatırmasını öngörür. Bu 'karşı tarafın uğradığı zarar' kavramı neleri kapsayabilir? Davacının, davasını tamamen ıslah ederek tapu iptalinden tazminata dönüştürmesi durumunda, davalının hangi zararları bu kapsamda değerlendirilebilir?
HMK m. 178'deki 'karşı tarafın uğradığı ve uğrayabileceği zarar' kavramı, ıslah nedeniyle boşa giden veya yeniden yapılması gereken usuli işlemlerden kaynaklanan **doğrudan mali kayıpları ve masrafları** kapsar. Bu, bir haksız fiil tazminatı değil, usuli bir külfetin karşılığıdır. Davacının davasını tapu iptalinden tazminata dönüştürmesi durumunda, davalının bu kapsamda talep edebileceği zararlar şunlar olabilir: 1. **Boşa Giden Bilirkişi Ücreti:** Eğer tapu iptali davası çerçevesinde, taşınmazın değerinin tespiti veya imar durumunun incelenmesi için bir bilirkişi incelemesi yapılmışsa, ıslahla birlikte bu rapor işlevsiz hale gelecektir. Davalı, bu bilirkişi raporu için ödediği veya yargılama gideri olarak kendisine yükletilme riski olan ücreti 'zarar' olarak talep edebilir. 2. **Boşa Giden Keşif Giderleri:** Davanın önceki hali için bir keşif yapılmış ve davalı bu keşif için harç veya masraf yatırmışsa, bu masraflar da boşa gitmiş sayılır ve zarar olarak kabul edilebilir. 3. **Ek Vekalet Ücreti ve Masraflar:** Davalı, yeni dava (tazminat davası) nedeniyle yeni deliller sunmak, yeni tanıklar bildirmek veya yeni hukuki argümanlar geliştirmek zorunda kalabilir. Bu ek çalışma nedeniyle avukatına fazladan bir ücret ödemesi gerekmişse veya yeni delillerin toplanması için ek masraflar yapmışsa, bu masrafları da 'uğradığı zarar' olarak talep edebilir. Mahkeme, bu zararları somut olarak tespit eder ve ıslah yapan taraftan bu zararları karşılayacak miktarda bir teminat yatırmasını ister. Teminatın amacı, ıslah nedeniyle karşı tarafın haksız bir mali yüke katlanmasını önlemektir.