HMK m. 211/1-b, bilirkişi incelemesinden önce, 'mevcutsa, o tarafa ait olan karşılaştırma yapmaya elverişli yazı ve imzalar, ilgili yerlerden getirtilir' hükmünü içerir. Bu 'ilgili yerler' nereler olabilir ve bu belgelerin 'karşılaştırmaya elverişli' olup olmadığına kim karar verir?
'İlgili yerler', imza veya yazısı inkar edilen tarafın, dava konusu belgenin düzenlendiği tarihe yakın zamanlarda, resmi veya özel işlemleri nedeniyle imza veya yazı örneklerinin bulunabileceği tüm kamu kurumları ve özel kuruluşlardır. Bu yerler şunlar olabilir: - **Resmi Kurumlar:** Nüfus Müdürlükleri (nüfus cüzdanı başvuru formları), Tapu Müdürlükleri (satış sözleşmeleri), Noterlikler (vekaletnameler, sözleşmeler), Mahkemeler (dava dilekçeleri, beyanlar), Seçim Kurulları (seçmen listeleri), SGK ve Vergi Daireleri (bildirgeler, beyannameler). - **Özel Kuruluşlar:** Bankalar (hesap açılış sözleşmeleri, kredi sözleşmeleri, çek/senetler), kişinin çalıştığı işyeri (iş sözleşmesi, bordrolar), üyesi olduğu dernek veya kooperatifler (üye kayıt defterleri). Bu belgelerin 'karşılaştırmaya elverişli' olup olmadığına nihai olarak **bilirkişi ve mahkeme** karar verir. Bir belgenin karşılaştırmaya elverişli sayılması için şu özellikleri taşıması gerekir: 1. **Aidiyetin Şüphesiz Olması:** Getirtilen belgedeki imzanın veya yazının, gerçekten inceleme konusu kişiye ait olduğundan hiçbir şüphe bulunmamalıdır. Bu nedenle genellikle resmi makamlar veya noter huzurunda atılmış imzalar tercih edilir. 2. **Yakın Tarihli Olması:** Kişinin imzası zamanla değişebileceği için, karşılaştırma belgelerinin, sahtelik iddiasına konu olan belgenin düzenlendiği tarihe mümkün olduğunca yakın tarihli olması gerekir. 3. **Benzer Nitelikte Olması:** Mümkünse, karşılaştırma materyalinin, inceleme konusu belgeyle benzer nitelikte olması (örneğin, senet üzerindeki bir imza için yine bir senet veya çek üzerindeki imzaların getirtilmesi) tercih edilir. Mahkeme, tarafların da taleplerini alarak bu belgeleri toplar, ancak hangi belgelerin teknik olarak incelemeye uygun ve yeterli olduğuna bilirkişi karar vererek raporunda belirtir. Nihai değerlendirme ise yine mahkemeye aittir.