Suça sürüklenen çocuğun (SSÇ) yargılandığı bir davada, hüküm tarihinde 18 yaşını henüz doldurmamış olmasına rağmen, duruşmanın zorunlu müdafi hazır bulundurulmaksızın yapılıp hüküm kurulması, CMK açısından nasıl bir ihlal teşkil eder? Bu durum, çocuğun yaşının 15-18 aralığında olması ile 15 yaşından küçük olması arasında bir fark yaratır mı?

Hüküm tarihinde 18 yaşını doldurmamış bir SSÇ'nin yargılandığı duruşmanın, zorunlu müdafi hazır bulundurulmaksızın yapılıp hüküm kurulması, CMK m. 150/2 ve m. 188/1'in açık bir ihlali olup, **savunma hakkının kısıtlanması** niteliğinde **mutlak bir bozma nedenidir**. CMK m. 150/2, 'Müdafii bulunmayan şüpheli veya sanık, çocuk, kendisini savunamayacak derecede malul veya sağır ve dilsiz ise, istemi aranmaksızın bir müdafi görevlendirilir.' hükmünü amirdir. Bu hüküm, 18 yaşını doldurmamış tüm şüpheli ve sanıklar için müdafi görevlendirilmesini bir zorunluluk haline getirmiştir. Bu zorunluluk, soruşturma ve kovuşturmanın her aşaması için geçerlidir. Çocuğun yaş aralığı, müdafi zorunluluğu açısından bir fark yaratmaz. Gerek 15 yaşından küçük olsun, gerekse 15-18 yaş aralığında olsun, 18 yaşını doldurmadığı sürece SSÇ için müdafi görevlendirilmesi **mutlaktır**. Yaş aralığı, daha çok ceza sorumluluğunun (TCK m. 31) ve uygulanacak güvenlik tedbirlerinin türünün belirlenmesinde rol oynar, ancak müdafi zorunluluğunu etkilemez. Yargıtay 17. Ceza Dairesi'nin 2015/21278 E. sayılı kararında da, hüküm tarihinde 18 yaşını bitirmediği saptanan SSÇ'nin müdafisi hazır bulundurulmaksızın mahkumiyetine karar verilmesi, CMK m. 151'e (burada 150/2 olmalı) aykırılık ve bozma nedeni olarak kabul edilmiştir. Bu, çocuğun adil yargılanma hakkının en temel güvencelerinden biridir ve bu kurala uyulmaması, hükmün esasına bakılmaksızın bozulmasını gerektirir.